• Piano Header V1

Piano kopen

Het kopen van een piano kan best lastig zijn. Piano's en vleugels zien er namelijk van de buitenkant er bijna allemaal hetzelfde uit. Dan is het handig om een aantal basis kenmerken te kennen, hieronder vind je de belangrijkste onderdelen van een piano:

pianokopen

stemblokStemblok
In het stemblok zitten, afhankelijk van de mensuur, ongeveer 225 stempennen waaraan de snaren vastzitten. Per stempen bedraagt de trekkracht ongeveer 75 kilogram. Ook in het stemblok zit een tegenstelling; aan de ene kant moet het zeer stabiel zijn om deze grote trekkracht te trotseren, en aan de andere kant moet het stemblok niet te stijf zijn om toch precies te kunnen stemmen (link). De kwaliteiten in stemblokken zijn terug te vinden in de hoeveelheid lagen (en daarmee de hoeveelheid lijm) en gebruikte materialen.

Constructie constructie
De constructie van een piano en vleugel vraagt om een solide stevigheid vanwege de enorme trekkracht van de besnaring (ongeveer 18.000 kg) en het hoge gewicht van het pantserraam en stemblok. Aan de andere kant vereist de zangbodem dat de constructie de energie van de zangbodem optimaal reflecteerd, en dus de trillingen zo goed mogelijk doorgeeft. Deze tegenstelling maakt het construeren van een piano of vleugel tot een ingewikkelde taak.

Hoogte
Piano’s zijn er in verschillende hoogten en vleugels in verschillende lengten. Deze afmetingen vertellen iets over het oppervlakte (grote) van de zangbodem en de besnaring, maar ook over het mechaniek. Hoe groter het instrument hoe optimaler de verhoudingen worden, maar dit is nog geen kwaliteitsoordeel. Ook hier is een goede balans tussen materiaalgebruik en vakmanschap noodzakelijk.

> meer informatie pianomodellen
> meer informatie vleugelmodellen

Hamerkoppen
De hamerkoppen hebben een belangrijke invloed op de klank. Hamerkoppen worden vervaardigd van vilt en de hardheid van de kop is afhankelijk van de materiaalkeuze, hoeveelheid lak en intonatie. Naast deze drie factoren speelt ook de vorm een beslissende factor bij het klankkarakter en dynamische mogelijkheden van een instrument. Goede materialen, vorm en afwerking zijn dan ook van essentieel belang. Een juiste afregeling is een ander vereiste, zoals een gelijkmatig spatiëring en de hamerkop moet de snaar op gelijkmatig en op het juiste punt raken.

Mechaniek
Het mechaniek is een zeer ingenieus systeem van hefboompricipes en is gebaseerd op allerlei natuurkundige wetten. Het mechaniek bestaat uit meer dan 7.000 onderdelen die veelal op 1/100 mm nauwkeurig vervaardigd zijn. Hoewel mechnieken er op het eerste gezicht hetzelfde uitzien, bestaan er diverse verschillen in berekening, materialen en nauwkeurigheid.

Vleugelmechaniek
Het vleugelmechaniek heeft een andere constructie dan een pianomechaniek, waarbij de zwaartekracht van de hamer een belangrijke rol speelt. In principe kun je op een vleugelmechaniek meer controle uitoefenen op de klank, waardoor de dynamische mogelijkheden groter worden. Tevens de repetitie (terug komen van de hamer waardoor je sneller kunt spelen) is van het vleugelmechaniek sneller. De uiteindelijke kwaliteit is afhankelijk van o.a. de juiste berekeningen, materiaalgebruik en vakmanschap.

Muzikale kenmerken
De muzikale eigenschappen van een instrument komen voort uit de technische kenmerken. Een hoogwaardiger kwaliteitsinstrument biedt de bespeler:
> Rijkere toon
> Preciezere speelaard
> Meer inspiratie
> Betere stabiliteit
> Langere levensduur
> Betere waardevastheid

Mensuur
De mensuur van een instrument zijn de berekeningen van de besnaring zoals; aantal, dikte, lengte en omwindingen van de snaren, maar ook o.a. de plaats van de aanhangstiften, stempennen en agraffen. Hoe preciezer de mensuur van een instrument is, hoe zuiverder de toon kan klinken en hoe zuiverder deze gestemd kan worden. Het uiteindelijke resultaat is niet alleen een kwestie van berekeningen, maar ook materiaalgebruik en vakmanschap zijn essentieel voor het eindresultaat.

Klavier
Het klavier (of toetsenbord) is de schakel tussen de bespeler en het mechaniek. De 88 toetsen liggen in de klaviertafel en blijven op zijn plaats door de stiften. Om het hout van de toets tegen slijtage te beschermen bevinden zich invoeringen (stukjes vilt) in de toets. Het gewicht om een toets in te drukken varieert van 62 gram (beneden/bas) tot 35 gram (boven/discant), vooral belangrijk is de gelijkmatigheid van de gewichtsverdeling.

Materialen
Net als bij alle andere producten zijn er vele kwaliteiten in materialen. Massief hout geeft de beste natuurlijke resonantie, maar het gebruiken van enkel massief hout, is alleen nog betaalbaar voor topklasse fabrikanten. Compromissen m.b.t. het materiaalgebruik zijn dus noodzakelijk voor de meeste fabrikanten. De zwart hoogglans laklaag verbergt vaak deze kwaliteiten en veel hangt dus af van de reputatie van een fabrikant.

Droogprocédé
Hout voor de constructie en met name het zangbodemhout (dit is bij 80% van de piano's massief sparrenhout) heeft een te hoge vochtigheid om direct verwerkt te kunnen worden. Het hout moet dan ook na het zagen worden gedroogd. Dit drogen kan op twee manieren worden gedaan via:
Natuurlijke weg
Wanneer het hout via een natuurlijke weg wordt gedroogd wordt het hout in open, overdekte loodsen opgestapeld. Hierbij worden alle planken op latten gelegd zodat de wind vrijspel heeft. De zon mag niet op de planken schijnen, want dan droogt het hout te sterk en gaat het scheuren. Het hout blijft hier 2 tot 5 jaar liggen voordat het verwerkt kan worden, het bevat dan nog ca. 15% vocht. Door dit procédé is het hout in optimale conditie en zal op termijn veel minder werking hebben.
Kunstmatige weg
De kunstmatige manier van houtdrogen komt voort uit economische factoren. Het hout wordt gedroogd in zgn. droogkamers waarbij het hout aan een stoomproces wordt onderworpen. Na het stomen wordt de verwarmde lucht toegelaten en het hout gelijkmatig gedroogd. Bij goede behandeling is scheurvorming dan te vermijden. Kunstmatig gedroogd hout heeft als nadeel dat het in een omgeving waar verschillen in luchtvochtigheid groter zijn dan 10% een snelle werking van het hout optreed (krimpen en zwellen van het hout). Dit heeft directe invloed op de klank, stemming en levensduur van een instrument.

Pantserraam (frame)
Het pantserraam vangt de enorme snarenspanning van een piano of vleugel op. Waren vroeger pantserramen nog van hout al meer dan een eeuw worden deze van gietijzer gegoten. Gietijzer is hiervoor uiterst geschikt, omdat het een neutraal materiaal is dat geen werking (krimpen of zwellen) kent.

Kam
De snaren liggen over de kam waardoor de trillingen van de snaren worden overgebracht op de zangbodem. De kam drukt onder invloed van de snaarspanning (18.000 kg) de opwaartse welving van de zangbodem naar beneden, waardoor akoestische resonatie mogelijk wordt. Wanneer de welving van de zangbodem uitzet (door stijgende luchtvochtigheid) (link) dan drukt de kam harder tegen de snaren, de toonhoogte van het instrument stijgt.

Vakmanschap
Het vakmanschap is een belangrijke element in de uiteindelijke kwaliteitsbeoordeling van een instrument. De hoeveelheid tijd en kennis besteed aan de bouw, afwerking en afregeling van een instrument behoort in balans te zijn met het materiaalgebruik en constructie. Instrumenten met veel handwerk en vakmanschap, maar met gebruik van een matige constructie of slechte materialen bieden niet de juiste prijs/kwaliteit verhouding. Een goed instrument biedt naast een betere waardevastheid en levensduur, meer inspiratie en speelplezier.

Zangbodem
De zangbodem wordt gemaakt van sparrenhout en moet aan de ene kant flexibel zijn en aan de andere kant ook stabiel. De verschillende kwaliteiten in zangbodems hebben te maken met de fijnnerverigheid en droogprocédé van de zangbodem. Hoe fijnnerviger de structuur van de zangbodem des te beter de natuurlijke resonantie is. De zangbodem bestaat uit diverse aan elkaar gelijmde plankjes, ook de selectie hiervan heeft een belangrijke invloed op de kwaliteit van de zangbodem. Sommige piano’s hebben echter geen massieve zangbodem, maar een zangbodem gemaakt van bijv. triplex. Deze zangbodems zijn minder gevoelig voor luchtvochtigheidsverschillen, maar hebben een minder goede (natuurlijke) resonantie.

MMS 950x220

onderkant piano3